Zagadka czerwonych nadolbrzymów. JWST sfotografował gwiazdę progenitorową supernowej.

9 października 2025, 09:51

Naukowcy z Northwestern University są pierwszymi, którym udało się zaobserwować gwiazdę progenitorową supernowej w zakresie średniej podczerwieni. Obserwacje, dokonane za pomocą Teleskopu Webba w połączeniu z analizą archiwalnych obrazów z Teleskopu Hubble'a, dają nadzieję na rozwiązanie zagadki masywnych czerwonych nadolbrzymów. Astronomowie od dekad zastanawiają się, dlaczego masywne czerwone nadolbrzymy rzadko eksplodują, podczas gdy modele teoretyczne przewidują, że powinny one stanowić większość supernowych Typu II, powstających poprzez zapadnięcie się jądra masywnej gwiazdy.



Pająk i mrówki inspiracją dla niezatapialnego metalu

8 listopada 2019, 17:09

Zainspirowani podwodnymi dzwonami topików i tratwami mrówek z rodzaju Solenopsis, inżynierowie z Uniwersytetu w Rochesterze wygrawerowali laserem femtosekundowym 2 płytki z glinu. Uzyskali superhydrofobowe powierzchnie, które po złożeniu z odpowiednim "rozstawem" są przez długi czas niezatapialne. Można je na siłę zanurzać, a nawet dziurawić, a i tak będą się utrzymywać na powierzchni.


Łunochod-1

40 lat szukali lusterka… na Księżycu

28 kwietnia 2010, 20:08

Czterdzieści lat - tyle czasu zajęło naukowcom znalezienie przyrządu „zgubionego" przez radziecką bezzałogową misję Łuna-17. Udało się dzięki szczegółowym zdjęciom powierzchni Księżyca, teraz możliwe będzie określanie położenia naszego satelity z dokładnością do jednego milimetra.


Uważniejsi mają zdrowsze serce

24 października 2014, 13:12

Nowe studium uważności (ang. dispositional mindfulness) oraz 7 wskaźników zdrowia sercowo-naczyniowego wykazało, że osoby bardziej zwracające uwagę na aktualne uczucia i doświadczenia mają się lepiej.


Astronomowie znaleźli jedno z największych kosmicznych włókien

8 grudnia 2025, 12:45

Włókna, jedne z największych struktur w kosmosie, tworzą rozległe przypominające nici formacje galaktyk i ciemnej materii. Są jednocześnie rodzajem autostrad, po których materia i pęd są przekazywane do galaktyk. Sąsiadujące ze sobą włókna, zawierające wiele galaktyk obracających się w tym samym kierunku, same wydają się wirować. Są świetnymi układami, do badania, w jaki sposób współczesne galaktyki zyskały obecną materię oraz moment pędu. Międzynarodowy zespół naukowy odkrył właśnie jedną z największych takich struktur we wszechświecie.


Beta Samati: zaginione miasto tajemniczego Królestwa Aksum

11 grudnia 2019, 05:45

To jedna z najważniejszych starożytnych cywilizacji, ale ludzie Zachodu o tym nie wiedzą. Poza terenami Egiptu i Sudanu to najstarsza ważna cywilizacja Afryki, mówi Michael Harrower z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa. Wraz z zespołem odkrył on w Etiopii miasto, które było zamieszkane przez 1400 lat. Miasto należało do Królestwa Aksum


Milton Feng i Nick Holonyak Jr.

Prawo Kirchhoffa do poprawki!

14 maja 2010, 17:41

Podstawowe prawa fizyki obowiązują od tak dawna i są potwierdzone tyloma dowodami, że uważamy je za niewzruszone. Tymczasem okazuje się, że czasem nie opisują poprawnie wszystkiego i trzeba je sformułować na nowo. Jak prawo Kirchhoffa.


Znaczniki akustyczne ułatwiają fokom polowanie

19 listopada 2014, 12:35

Emitujące dźwięki znaczniki do śledzenia ruchów i przeżywalności ryb mogą być wykorzystywane przez foki szare do lokalizowania ofiar. Zespół z University of St Andrews porównuje to do dzwonka wzywającego na posiłek.


Zwierzęta nie żyją tylko tu i teraz. Dowiedziono, że mają wyobraźnię i potrafią bawić się „na niby”

9 lutego 2026, 09:44

Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (Johns Hopkins University) dowiedli, że szympansy potrafią używać wyobraźni i udawać, co dotychczas uznawano za wyłącznie ludzką cechę. Każdy z trzech eksperymentów, prowadzony przy pomocy Kanzi, 43-letniego bonobo, pokazał, że nasi najbliżsi żyjący krewni potrafią wyobrażać sobie nieistniejące przedmioty i udawać, że z nich korzystają. Eksperymenty rozpoczęto po tym, jak pojawiły się anegdotyczne doniesienia, że Kanzi potrafi podejmować udawane zachowania (zabawy „na niby”) i reaguje na prośby o wskazanie nieistniejących przedmiotów.


Dzięki profilowaniu ujawniono 4 podstawowe typy starzenia

14 stycznia 2020, 13:28

Ostatnie badania pokazały, że istnieją 4 podstawowe typy starzenia: metaboliczny, immunologiczny, hepatologiczny (wątrobowy) i nefrytyczny (nerkowy).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk